Καθώς ο κύκλος της φύσης περνά από τη ζεστή και την εξωστρεφή ενέργεια του καλοκαιριού προς τη πιο ψυχρή και εσωστρεφή ενέργεια του φθινοπώρου, το σώμα και ο νους μας καλούνται να προσαρμοστούν.

 

Η μείωση του φωτός, η πτώση της θερμοκρασίας και η αλλαγή της υγρασίας επηρεάζουν αφενός τη φυσιολογία μας και το ανοσοποιητικό μας σύστημα και αφετέρου  τη διάθεση και το ενεργειακό μας πεδίο.

Από πλευρά φυσιολογίας, το φθινόπωρο γίνεται η ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος ενώ ταυτόχρονα τελείται μέσα μας αυτός ο ενδογενής μηχανισμός προσαρμογής και ευθυγράμμισης με τις εξωτερικές συνθήκες - προσαρμογή του κιρκάδιου ρυθμού.

 

 

Στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική (ΠΚΙ), το φθινόπωρο αντιστοιχεί στο στοιχείο του Μετάλλου, που συνδέεται με τους μεσημβρινούς του Πνεύμονα (LU) και του Παχέος Εντέρου (LI).

 

Στην Ayurveda, την αρχαία ινδική ιατρική επιστήμη, η εποχή αυτή χαρακτηρίζεται από την επικράτηση της Vata dosha — του συνδυασμού Αέρα και Αιθέρα — που φέρνει εσωτερική κινητικότητα και αλλαγή και ξηρότητα, στο δέρμα κυρίως.

 

Και τα δύο συστήματα συμφωνούν ότι το φθινόπωρο είναι περίοδος μετάβασης, αποβολής και επαναπροσδιορισμού.

 

Πιο αναλυτικά: Ο Μεσημβρινός του  Πνεύμονα (LU) ελέγχει την αναπνοή, την κυκλοφορία της ενέργειας (Qi) και τη σχέση με τον εξωτερικό κόσμο. Είναι το «όργανο της αποδοχής».

 

Ο Μεσημβρινός του Παχέος Εντέρου (LI) κυβερνά την αποβολή — όχι μόνο σωματικών, αλλά και συναισθηματικών "καταλοίπων". Είναι το «όργανο της απελευθέρωσης».

 

Όταν αυτοί οι μεσημβρινοί βρίσκονται σε ισορροπία, νιώθουμε διαύγεια, καθαρότητα και συναισθηματική σταθερότητα.

 

Όταν απορρυθμίζονται, εμφανίζονται: ρηχή αναπνοή, κόπωση, αλλεργίες, ξηρότητα δέρματος, συναισθηματική μελαγχολία, δυσκολία στο “να αφήσω πίσω”

 

Από την οπτική της Ayurveda τώρα , το φθινόπωρο είναι όπως είπαμε η εποχή που εκδηλώνεται περισσότερο η  Vata dosha (η ενέργεια του Αέρα - Αιθέρα)

Η Vata είναι η ενέργεια της κίνησης και του αέρα. Κυριαρχεί όταν το περιβάλλον είναι δροσερό, ξηρό και μεταβλητό, όπως είναι το φθινόπωρο.

 

Όταν αυξηθεί υπερβολικά, μπορεί να προκαλέσει: αϋπνία, ανησυχία, ξηρότητα δέρματος και βλεννογόνων, δυσπεψία ή δυσκοιλιότητα, νευρική υπερένταση και αίσθημα αστάθειας.

 

Η Ayurveda προτείνει πρακτικές γείωσης, σταθερότητας και θρέψης: ζεστά, μαγειρεμένα φαγητά, επαρκή ενυδάτωση, τακτική ρουτίνα στο καθημερινό πρόγραμμα και  ήπια σωματική πρακτική με έμφαση στην αναπνοή και τη σταθερότητα.

 

 

Έτσι λοιπόν, αυτήν την εποχή που το ανοσοποιητικό και το αναπνευστικό  σύστημα  χρειάζονται  ενίσχυση, οι ασκήσεις αναπνοών και η  ήπια σωματική δραστηριότητα, πρακτικές που ενσωματώνει η Yoga , αποδεικνύονται πολύ βοηθητικές.

 

1. Pranayama (Αναπνοές) για ενίσχυση του στοιχείου Μετάλλου

 

Viloma Pranayama (αναπνοή με παύσεις): αυξάνει χωρητικότητα των πνευμόνων, βελτιώνει και τον μυϊκό τόνο των αναπνευστικών μύων και χάρη στις μικρές  παυσεις της αναπνοής  εκπαιδεύει το νου στο  να μένει σταθερός βελτιώνοντας τη συγκέντρωση.

 

Nadi Shodhana (Εναλλασσόμενη αναπνοή): Σε βιολογικό επίπεδο, η αναπνοή συνδέεται βαθιά με το αυτόνομο νευρικό σύστημα, το οποίο ελέγχει τις αντιδράσεις μας στο στρες και τη χαλάρωση. Όταν ασκείται αργά και με επίγνωση, η εναλλαγή αναπνοής από τα ρουθούνια ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό σύστημα, ηρεμώντας το σώμα και μειώνοντας τις ορμόνες του στρες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η τεχνική χρησιμοποιείται συχνά για συναισθηματική ρύθμιση, βελτίωση του ύπνου και ανακούφιση από το άγχος.

Στο ενεργειακό επίπεδο, εξισορροπεί τα ενεργειακά ρεύματα Ida και Pingala και μειώνει τη Vata.

 

Bhramari (Αναπνοή της μέλισσας): η δόνηση στις ρινικές και κρανιακές κοιλότητες ενεργοποιεί το πνευμονογαστρικό νεύρο (Chatterjee et al., Int J Yoga, 2018), προάγοντας χαλάρωση.

 

2. Asana (σωματικές πρακτικές) για τον μεσημβρινό του Πνεύμονα:

 

Οι θέσεις που ανοίγουν τον θώρακα και επιτρέπουν ελεύθερη ροή ενέργειας στο άνω μέρος του σώματος βοηθούν στην τόνωση του Πνεύμονα:

 

Bhujangasana (Κόμπρα)

 

Setu badhasasa (μισή γέφυρα)

 

Ustrasana (καμήλα)

 

Matsyasana (Ψάρι)

 

Οι ήπιες στροφές και κάμψεις εμπρός υποστηρίζουν τον μεσημβρινό του Παχέος Εντέρου και τη διαδικασία αποβολής:

 

Janu Sirsasana, Parivrtta Janu Sirsasana, Ardha Matsyendrasana, Paschimottanasana.

 

3. Satkarmas (τεχνικές καθαρισμού) ( jala neti - καθαρισμός των ρουθουνιών με το ειδικό neti pot)

 

 

Ολοκλήρωσε την πρακτική με Savasana ή Viparita Karani (πόδια στον τοίχο), επικεντρώνοντας την προσοχή στην αίσθηση σταθερότητας και εσωτερικής ηρεμίας.

 

 

Διατροφή : Ζεστά, υγρά φαγητά (σούπες, βραστά), ρίζες, σουσάμι, μέλι, αχλάδια

Καθημερινότητα: Ρουτίνα ύπνου και γευμάτων, ήπια φυσική δραστηριότητα

Νους & Πνεύμα: Διαλογισμός στην αναπνοή, ευγνωμοσύνη, journaling για "όσα αφήνω πίσω"Περιβάλλον: Ζεστά χρώματα, φυσικά υλικά, μείωση έκθεσης σε ψυχρό αέρα και ξηρότητα.

 

Έτσι λοιπόν,

 

Το φθινόπωρο μάς προσκαλεί να αναπνεύσουμε βαθιά, να αφήσουμε πίσω το περιττό και να στραφούμε προς τα μέσα.

Η πρακτική της Yoga, εμπλουτισμένη με τη σοφία της ΠΚΙ και της Ayurveda, προσφέρει έναν απλό αλλά βαθύ τρόπο να εναρμονιστούμε με τη φύση, να ρυθμίσουμε την ενέργεια των Πνευμόνων και να προετοιμάσουμε σώμα και ψυχή για τον χειμώνα.